ขั้นตอนการประเมินตามสภาพจริง ตามแนวหลักสูตรปฐมวัย 2568

แผนภาพแสดงความเชื่อมโยงของหลักสูตรสถานศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568

กับการประเมินความสามารถผู้เรียน

การประเมินตามสภาพจริง ตามแนวหลักสูตรปฐมวัย 2568 

    เน้นการประเมินต่อเนื่องผ่านการจัดประสบการณ์การเรียนรู้และการเล่น ไม่ใช้ข้อสอบ แต่ใช้การสังเกต จดบันทึก และรวบรวมผลงาน เพื่อส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม ความเป็นพลเมือง/ไทย และสติปัญญา อย่างรอบด้านและรายบุคคล

ขั้นตอนการประเมินตามสภาพจริง (Authentic Assessment)

1.วางแผนการประเมิน: กำหนดเป้าหมาย พัฒนาการ และ สมรรถนะที่ต้องการประเมินให้สอดคล้องกับกิจกรรมประจำวัน เน้นสมรรถนะที่เด็กแสดงออกผ่านการเล่น และ กิจวัตรประจำวัน  กำหนดสิ่งที่ต้องการประเมินให้สอดคล้องกับความสามารถผู้เรียน 4 ด้าน ได้แก่ ด้านสุขภาวะทางกาย, ด้านอารมณ์ จิตใจ และสังคม, ด้านความเป็นพลเมืองและความเป็นไทย และด้านสติปัญญา

2.จัดระบบข้อมูล กำหนดแหล่งที่มาของข้อมูล วิธีการ บริบทในการได้มาของข้อมูล เลือกวิธีการและเครื่องมือในเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้วิธีที่หลากหลาย เช่น แฟ้มสะสมงาน (Portfolio), การถ่ายภาพ/วิดีโอ, การสนทนา, และการบันทึกเหตุการณ์ ครูสังเกตเด็กขณะทำกิจกรรม เล่น หรือกิจวัตรประจำวัน จดบันทึกพฤติกรรมเชิงบวกและจุดที่ควรพัฒนา เช่น 

• การสังเกตและบันทึก: ครูสังเกตพฤติกรรมเด็กอย่างต่อเนื่อง เช่น การใช้กล้ามเนื้อ การแก้ปัญหา หรือการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
• การสนทนาและสัมภาษณ์: เพื่อทำความเข้าใจกระบวนการคิดของเด็ก
• การวิเคราะห์ผลงาน: เก็บข้อมูลจากผลงานที่เด็กสร้างสรรค์อย่างเป็นระบบ  

         ดำเนินการประเมินแบบบูรณาการ คือ ประเมินไปพร้อมกับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ (Learning embedded assessment) บันทึกข้อมูลอย่างสม่ำเสมอตลอดปีการศึกษา ไม่ใช่ประเมินครั้งเดียวตอนจบเทอม

3.แปลข้อมูล วิเคราะห์และสรุปผล: นำข้อมูลที่รวบรวมมาวิเคราะห์พัฒนาการรายบุคคล เปรียบเทียบกับเกณฑ์ที่คาดหวังตามวัย ไม่เปรียบเทียบกับเด็กคนอื่น ในขั้นตอนนี้ ครูควรวิเคราะห์และสรุปผลร่วมกับผู้เกี่ยวข้อง ด้วยการนำข้อมูลที่รวบรวมได้มาเปรียบเทียบกับเกณฑ์ระดับคุณภาพ และควรเปิดโอกาสให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการให้ข้อมูล สะท้อนภาพพัฒนาการของเด็ก

4.รายงานและนำผลไปใช้สนับสนุนพัฒนาการ : ครูจัดทำ สารนิทัศน์ (Documentation) เพื่อแสดงความก้าวหน้าของเด็กแต่ละคน แจ้งข้อมูลให้ผู้ปกครองทราบและนำผลประเมินมาปรับปรุงการจัดประสบการณ์/ปรับแผนหารจัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับความต้องการของเด็กแต่ละคน  

เครื่องมือสำคัญ

• แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรม (รายกลุ่ม/รายบุคคล)
• แบบประเมินสมรรถนะปฐมวัย ตามแนวทางใหม่
• แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio)
• แบบบันทึกผลงานเด็ก

การประเมินตามแนวหลักสูตร 2568 เน้นความสุข ความสนุก และการพัฒนาเต็มศักยภาพโดยใช้สถานการณ์จริง ไม่ใช่การตัดสินผลการศึกษา